تبلیغات
دانش ایرانی

دانش ایرانی
پیله ات را بگشای تو به اندازه پروانه شدن زیبایی 
نویسندگان
توسعه وسایل ارتباطات جمعی و فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات، در سال‌های اخیر، به شهروندان امكان داده است كه در تولید روزنامه‌نگاران مشاركت كنند. به این ترتیب نوع تازه‌ای از روزنامه‌نگاری با عنوان روزنامه‌نگاری شهروندی پدید آمده است. روزنامه‌نگاری شهروندی، به‌نوبه خود، باعث تحول چشمگیری در محتوا و شكل ارائه خبرها و گزارش‌ها شده فشار مثبتی را بر تحریریه‌ها وارد آورده است تا بیش از پیش به پیگیری و پوشش اخبار و رویدادها بپردازند.
«استیو آتینگ» در مطالعه خود به بررسی 11 لایه و سطح روزنامه‌نگاری شهروندی پرداخته است كه فشرده‌ای از آن را می‌‌خوانید.
گام نخست: فراهم کردن امكان اظهار نظر عمومی
حتی ناشرانی كه پیش از این جرأت نداشتند اجازه دهند در زیر لوگوی‌شان، مطلبی مغایر با دیدگاه‌شان منتشر شود، اکنون این امكان را برای مخاطبان در فضای وب فراهم ساخته‌اند كه اظهارنظرهای خود را به مطالب پیوست کنند.
در این ساده‌ترین سطح مشارکت، مخاطبان امکان یافته‌اند به آنچه روزنامه‌نگاران حرفه‌ای منتشر کرده‌اند واكنش نشان دهند، از آن‌ها انتقاد یا تمجید كنند و یا چیزی به نوشته های آنان بیفزایند.
مخاطبان معمولا با توسل به چنین اظهارنظرهایی برخی موضوعات و نكته‌‌های مغفول مانده را به روزنامه‌نگاران حرفه‌ای گوشزد، و آنچه را از قلم افتاه است كامل می‌كنند. به این ترتیب، مخاطبان می‌توانند بر دقت و غنای گزارش‌های روزنامه‌نگاران بیفزایند.
. نكته قابل تأمل: گاه اظهارنظرکنندگان، نوشته‌شان را به اهانت می‌آلایند. برای مقابله با این معضل، می‌توان از اظهارنظرکنندگان خواست تا آدرس الکترونیک و نام خود را قید کنند. یا اینكه این امكان را برای كاربران فراهم كرد كه وجود اهانت در اظهارنظرها را گزارش کنند.
البته، چنان كه پیداست هنوز برخی ناشران از اینكه این گام را در عرصه روزنامه‌نگاری شهروندی بردارند، اكراه دارند. در حالی كه ارتباط دو سویه یكی از الزام‌های روزنامه‌نگاری شهروندی است. همچنین ظاهرا هنوز برای بسیاری از حرفه‌ای‌های ژورنالیسم و نشر، روزنامه‌نگاری شهروندی، یك خطر تلقی می‌شود.

گام دوم: گزارشگر شهروند پیوسته
گام دوم، بهره‌گیری از شهروندان برای مشاركت در نوشتن گزارش‌هایی است که روزنامه‌نگاران حرفه‌ای تهیه می کنند. مقصود، امری فراتر از فراهم كردن امكان اظهار نظر برای مخاطبان است. در این شیوه، اطلاعات و تجربه درخواست شده از شهروندان به گزارش اصلی افزوده می‌‌گردد و به آن‌ها غنا می‌بخشد. در بسیاری از گزارش‌ها، و البته نه همه‌شان، می‌توان از این نوع روزنامه‌نگاری شهروندی بهره گرفت و به كمك آن یك گزارش كوتاه را به گزارشی بلند تبدیل كرد.
برای مثال می توان از مردم خواست اگر ماشین شان را دزد زده است، تجربه خود را در این باره بنویسند و از نوشته‌های آن‌ها در کنار گزارش اصلی در باره سرقت اتومبیل استفاده کرد. شیوه رانندگان موتورسیکلت و مزاحمت‌های احتمالی‌شان برای شهروندان، مثال دیگر در این زمینه است.
پس به فكر گزارش‌هایی باشید كه در آن‌ها می‌توان از این افزوده‌ها استفاده كرد.

گام سوم: جدی‌تر؛ گزارش‌گری منبع باز
مرحله سوم، بهره‌گیری از روزنامه‌نگاری و گزارش‌گری «منبع آزاد» یا «مشاركتی» است.
این اصطلاح معمولا برای همكاری میان یک روزنامه‌نگار حرفه‌ای و مخاطب به هنگام تهیه یك گزارش مشخص به کار می رود؛ یعنی در موردی که از خوانندگان آگاه به موضوع در خواست می‌شود تا در تهیه گزارشی در زمینه تخصصی‌ خود مشاركت كنند، به طرح پرسش‌هایی بپردازند، نقش راهنما را برای گزارش‌گر داشته باشند و یا حتی اطلاعات و محتوایی را در اختیار روزنامه‌نگار قرار دهند که به کار تهیه محصول نهایی بیاید.
برای مثال، روزنامه‌نگاری كه می‌خواهد مسلح به پرسش‌های دقیق به سراغ یک مصاحبه‌شونده برود می‌تواند از مخاطبان بخواهد که پرسش‌های‌ خود را برای او ارسال کنند تا از میان‌شان بهترین‌ها را انتخاب كند. یا اینكه می‌توان پیش‌نویس یك مقاله را منتشر كرد و از خوانندگان خواست نظرات اصلاحی خود را برای ویراست نهایی مطرح كنند.
شكل پیشرفته‌تر گزارش‌گری منبع باز، این است كه از مخاطب آشنا به موضوع بخواهیم خود به تهیه گزارشی از موضوع بپردازد و از آن در پیکره گزارش نهایی استفاده کنیم.
یك امكان قابل توجه،‌ ارائه نظرات مخاطبان در قالب پنجره‌های «پاپ‌آپ» (pop up)است. یعنی به محض اینکه نشان‌گر ماوس کاربر روی كلمه یا عبارتی مکث کرد، اطلاعات تکمیلی، به طور خودکار در پنجره ای باز شود و در برابر دیدگان وی قرار بگیرد.
برگزاری «پانل» مخاطبان هم می‌تواند در این نوع طبقه‌بندی روزنامه‌‌نگاری شهروندی قرار بگیرد. بعضی روزنامه‌ها یک پایگاه اطلاعاتی در باره مخاطبان داوطلب سامان داده‌‌اند كه آماده‌اند با آن‌ها در مواقع لزوم مصاحبه شود. به این ترتیب، روزنامه‌نگاران هرگاه برای تهیه مطلب نیاز به انجام مصاحبه با شماری از منابع داشته باشند می‌توانند در این پایگاه جست‌وجو كنند، شخصیت مورد نظر خود را بیابند و با آن‌ها تماس بگیرند.

گام چهارم. وبلاگ مخاطبان
هر چند وبلاگ‌ها به مثابه ابزار ارتباطی «آدم‌های معمولی» (everyman) در فضای سایبر انتشار یافتند (چندان که اكنون به نظر می‌رسد هر كس یك بلاگ دارد!)، اما روزنامه‌نگاران حرفه‌ای هم از آن‌ها بهره گرفتند. البته در عین حال که وبلاگ‌ها ابزاری قدرتمند و رایگان را برای انتشار اندیشه‌ها و گزارش‌های آدم‌های معمولی در اختیار همگان قرار داده‌اند، بینان واقعی‌شان همچنان غیرروزنامه‌نگارانه باقی مانده است.
برای آنكه مشاركت شهروندان را برای تولید محتوای وب‌سایت‌های خبری جلب كنیم، بهترین راه، ترغیب آن‌ها به بلاگیدن برای همین وب‌سایت‌هاست. هم‌اكنون شماری از وب‌سایت‌های خبری این كار را انجام می‌دهند و برخی از وبلاگ‌های شهروندان، ضمائم خواندنی و جالب چنین وب‌سایت‌هایی هستند.
معمولا به دو شیوه می‌توان شهروندان را به بلاگیدن برای یك وب‌سایت خبری ترغیب کرد:
1) ارائه خدمات میزبانی؛
2) گلچین كردن مرتب مطالب وبلاگ‌ها‌ قرار دادن آن‌ها روی یكی از خروجی‌های وب‌سایت خبری.
اما شیوه خاص‌تری هم وجود دارد و آن دعوت از مخاطبان برگزیده است تا زیر نام وب‌سایت خبری مورد نظر به بلاگیدن بپردازند. در این صورت،‌ نکته مهم، توجه به موضوعاتی است كه قرار است وبلاگ‌ها پوشش دهند. بهترین راهبرد ممكن، ایجاد وبلاگ‌هایی است كه اساسا تولیدات تحریریه را كامل می‌كنند.

گام پنجم: وبلاگ‌های شهروندی اتاق خبر شیشه‌ای
این نوع از روزنامه‌نگاری شهروندی بر مفهوم شفاف‌ساختن سازمان خبری استوار است؛ آن هم از این طریق كه مخاطبان در جریان دقیق رویدادهای اتاق خبر قرار بگیرند.
در ضمن باید از مخاطبان خواست كه در وبلاگ‌ها‌ی‌شان به اعتراض‌ و انتقاد و یا تعریف و تمجید از فعالیت‌هایی بپردازند که درون سازمان خبری رخ می‌دهد. برای این کار می‌توان پنل مخاطبان را تقویت كرد و ماحصل بحث‌ها را از طریق وبلاگ‌ها در دسترس عموم قرار داد. چنین وبلاگ‌هایی می‌توانند نقش پیگیری کننده مطالبات شهروندان و رسیدگی به گلایه‌های آن‌ها را ایفاء کنند و به این امر بپردازند كه یك سازمان خبری چگونه عمل می‌كند.
شیوه معتدل‌تر، انتشار وبلاگ سردبیر و عمده مطالب آن معطوف به شیوه كار اتاق خبر و چگونگی اتخاذ تصمیم‌های سردبیری است. مطالب این وبلاگ را سردبیر یا یكی از ویراستاران ارشد می‌نویسند.

گام ششم. وب‌سایت مستقل روزنامه‌نگاری شهروندی با محتوای ویرایش شده
این گام بیان‌گر نوع عمیق‌تری از روزنامه‌‌نگاری شهروندی و برداشتن آن منوط به ایجاد یک وب‌سایت مستقل روزنامه‌نگاری شهروندی است تا در کنار وب‌سایت خبری اصلی فعالیت کند.
همه و یا بیشتر همكاران چنین وب‌‌سایتی را شهروندان یک منطقه تشكیل می‌دهند و عمده فعالیت آن بر تهیه و انتشار خبرهای محلی متمركز است. مشاركت‌كنندگان - شهروندان می‌توانند به ارسال هر خبر و گزارشی که مایلند بپردازند؛ از نتیجه بازی یک فوتبال تا گزارش جلسه شورای شهر و اظهار نظر یك قانون‌گذار. البته در این شیوه ویراستارانی هم حضور دارند و نوعی ویرایش بسیار معتدل را بر نوشته‌ها اعمال می‌كنند تا یكپارچگی تحریری محتوا، مبتنی بر شیوه مرسوم در رسانه اصلی، حفظ شود.
در این نوع روزنامه نگاری شهروندی توجه به چند نکته مهم است:
• استفاده از عكس در این نوع سایت‌ها اهمیت بسیار دارد.
• لازم است ویراستاران چنین سایت‌های، شهروندان روزنامه‌نگار را به ارائه مطالب كیفی‌تر تشویق كنند و به آن‌ها آموزش دهند پرداختن به چه موضوعاتی برای شهروندان دیگر جذاب‌تر و مناسب‌تر است.
• توجه ویژه به محتوا و شکل صفحه نخست، که بهترین گزارش‌های شهروندان به آن‌ها راه می‌یابند، و نیز صفحه‌ نخست بخش‌ها بسیار اهمیت دارد.

مزیت چنین وب‌سایت‌هایی این است كه شهروندان می‌توانند موضوعات و رویدادهایی را پوشش دهند كه رسانه‌های اصلی محلی آن‌ها را نادیده می‌گیرند.

گام هفتم، وب سایت مستقل روزنامه‌نگاری شهروندی با محتوای ویرایش نشده
این نوع روزنامه‌نگاری شهروندی همانند مورد قبلی است، تنها با این تفاوت كه گزارش‌های شهروندان ویرایش نمی‌شود و هر آنچه مردم می‌نویسند، حتی با اشتباهات املایی و محتوایی، بی واسطه، انتشار می‌یابد.
در این شیوه، توجه به احتمال ارسال محتواهای نامناسب اهمیت دارد. اعمال نظارت سردبیری پس از انتشار بر محتوای مطالب بسیار ایده‌ال، و البته تقریبا ناممکن است، زیرا مطالب بی وقفه و 24 ساعته ارسال و منتشر می‌شوند.
شاید شیوه عملی‌‌تر، تعبیه دكمه «مطلب نامناسب» برای هر مطلب و عكس باشد. كاربران می‌توانند وقتی مطلبی را نامناسب تشخیص دادند این دكمه را كلیك و به این ترتیب پیامی را برای سردبیر ارسال كنند تا مطلب ارسال شده را ببیند و در صورت لزوم كاری انجام دهد. حتی می‌توان ترتیبی اتخاذ كرد که برای مثال پس از هر سه كلیك در باره نامناسب بودن یك مطلب، آن مطلب به طور خودكار از صفحه حذف شود.
اما چرا سردبیران این گونه وب سایت‌ها مایل نیستند در محتوای ارسال شده، حتی وقتی در آن اشكالی می‌بینند، دست ببرند؟
نخست اینكه این رویکرد در روح روزنامه‌نگاری شهروندی سرشته است. شعار روزنامه‌نگاری شهروندی چنین است: «بگذارید آن‌ها چیزی باشند كه هستند» (نویسندگان آماتور، اعضای یك اجتماع). سعی نکنید هر مشاركت‌كننده‌‌ای را به یك «روزنامه‌نگار كوچك» (Mini Journalist) تبدیل كنید. وظیفه ما این است که چنین وب سایتی را بیشتر وقف جامعه كنیم تا «روزنامه‌نگاری»!

گام هشتم. افزودن نسخه چاپی
برای درک این گام، به روزنامه‌نگاری شهروندی مطرح شده در گام‌های شش و هفت، یك نسخه چاپی هم اضافه كنید. برخی روزنامه‌ها چنین شیوه‌ای را تجربه كرده‌اند و نسخه‌ای چاپی و رایگان را هفته‌ای یك بار به‌‌عنوان لایی روزنامه‌ و یا در قالب هفته‌نامه‌های معمول، خواه به صورت ضمیمه یا مستقل، منتشر می‌كنند.
معمولا محتوای این ویژه‌نامه‌ها گلچین بهترین مطالب وب‌سایت‌ روزنامه‌نگاری شهروندی است.
البته در این مورد نیز سردبیران باید طعم مطالب نوشته شده روزنامه‌نگاران شهروند را حفظ كنند و ویرایش را به حداقل برسانند.

گام نهم. سرشت دوگانه: روزنامه نگاری حرفه‌ای + ژورنالیسم شهروندی
گام متعالی‌تر، ایجاد یک سازمان خبری است كه در آن فعالیت حرفه‌ای روزنامه‌نگاری با کار روزنامه‌نگاران شهروند به صورت تؤامان انجام شود. سایت «اوهمای‌نیوز»، در كره‌جنوبی، بهترین مصداق این رویكرد است. این سایت از تلاش 38 هزار گزارشگر - شهروند بهره می‌گیرد. اینان، به تولید مطلب می‌پردازند و ویراستاران اوهمای‌نیوز این مطالب را بررسی می‌كنند. در عین حال، یك گروه كوچك از گزارشگران حرفه‌ای نیز به تولید محتوا برای این سایت مشغولند. شهروندان روزنامه‌نگار حدود 70 درصد محتوای سایت را تولید می‌كنند و تهیه بقیه مطالب نیز برعهده حرفه‌ای‌هاست، بنابراین، تأكید، آشكارا، بر شهروندان است.
البته همه آنچه شهروندان می‌نویسند، برای انتشار در اوهمای‌نیوز پذیرفته نمی‌شود. در عین حال به برخی كسانی كه مطالب و عكس‌های با كیفیت تولید می‌كنند دستمزد متوسطی پرداخت می‌شود. اوهمای نیوز با گزارشگران - شهروند خود همانند روزنامه‌نگاران حرفه ای رفتار می كند (البته روزنامه‌نگارانی با دستمزد كم)
با وجود اینكه اوهمای‌نیوز كار خود را به عنوان یك شركت كره‌ای آغاز كرد، اما دارای نسخه‌ای بین‌المللی است و روزنامه‌نگاران شهروندانی از سراسر جهان به فعالیت برای آن مشغولند. ممكن است كه اوهمای نیوز نوع تازه‌ای از سازوکار را ارائه دهد كه بتواند با محصول نهادهای رسانه‌ای تماما حرفه‌ای رقابت كند.

گام دهم. یكپارچه كردن روزنامه‌نگاری حرفه‌ای و شهروندی زیر یك سقف
در گام دهم وارد دنیای نظری می‌شویم، زیرا هنوز كسی این گام را برنداشته است. در این نوع، وب‌سایت خبری از حاصل گزارش مستقیم روزنامه‌نگاران حرفه‌ای، همراه با مطالبی از شهروندان شكل می‌گیرد. در واقع تفاوت این گام با روزنامه نگاری شهروندی نوع قبل در این است که در هر صفحه وب‌سایت می‌توان آمیزه‌ای از نوشته‌های حرفه‌ای (كه برای تهیه آن‌ها پول پرداخت شده) و مطالب شهروندان (مطالب رایگان) را در كنار هم مشاهده كرد. البته به اطلاع مخاطب می‌رسد که کدام مطلب را یک حرفه‌ای و کدام مطلب را به یک شهروند- روزنامه‌نگار تهیه كرده است.
برای مثال در بخش سبك زندگی می‌‌توان از یک فیچر معمول در كنار گزارشی از یك رویداد اجتماعی به قلم یك شاهد استفاده کرد.
یا اینکه بخش تغذیه نه تنها می‌تواند شامل اظهار نظر یك منتقد حرفه‌ای در باره کیفیت یک رستوران باشد، بلكه ممكن است نظر مشتریان آن رستوران و دیگر پاتوق‌های غذاخوری را هم در بر بگیرد و همه این مطالب در كنار هم بیایند.
این نوع روزنامه‌نگاری شهروندی، كامل‌كننده روزنامه‌نگاری حرفه‌ای است و چیزی به آن می‌افزاید. در عین‌حال می‌تواند، دست کم به لحاظ نظری، بسیار جذاب باشد. تعداد كمی از سازمان‌های خبری از نیروی انسانی كافی برخوردارند تا همه آنچه را مخاطبانشان می‌خواهند پوشش دهند، اما با استفاده از منابع داوطلبانه شهروندانه (و یا ارزان‌قیمت‌ها)، یك سازمان خبری بالقوه می‌تواند پوشش بهتری به رویدادهای متعارف (مسابقات و ...) بدهد.


گام یازدهم. ویكی‌ژورنالیسم: وقتی مخاطبان، ویراستار می‌شوند
اما اکنون «ویكی‌خبرها» هستند که از راه می‌رسند. شناخته‌شده‌ترین در میان شان، سایت «ویكی‌نیوز» است، كه نام آن برگرفته از دائره المعارف معروف ویكی‌پدیا است. «ویکی‌نیوز» به همگان امکان می‌دهد تا گزارش خبری خود را نوشته و ارسال كنند. در مقابل، هر كس نیز می‌تواند این خبر را ویرایش كند. ویکی‌خبرها بر مبنای این نظریه شکل گرفته‌اند و فعالیت می‌کنند كه به اتکای دانایی و شناخت گروهی می‌توان خبرهای قابل اطمینان و متوازن تولید كرد.




طبقه بندی: روزنامه نگاری،
[ دوشنبه 22 تیر 1388 ] [ 03:13 ب.ظ ] [ لعیا محبوبی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

سلام خوش آمدید...
لینک های مفید
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :